Yurt dışına satış yapan, farklı ülkelerde temsilcisi bulunan veya yabancı müşterilerle çalışan bir işletme için web sitesine ikinci bir dil eklemek mantıklı bir adımdır. Fakat çok dilli site, mevcut Türkçe metinleri otomatik çeviriyle çoğaltıp köşeye bir dil düğmesi koymaktan ibaret değildir.
Dillerin hangi içerikleri kapsayacağı, sayfa adreslerinin nasıl oluşacağı, ziyaretçinin dil değiştirdiğinde nerede kalacağı ve güncellemelerin kim tarafından yönetileceği baştan belirlenmelidir. Bu kararlar verilmezse diller arasında eksik sayfalar, karışık menüler ve güncelliğini kaybeden bilgiler ortaya çıkabilir.
Önce hangi dillere gerçekten ihtiyaç olduğunu belirleyin
Çok sayıda dil seçeneği sunmak her işletme için avantaj değildir. Her dil; çeviri, kontrol, güncelleme ve kullanıcı desteği gerektirir. Bu nedenle dil seçimi, hedef pazar ve işletmenin gerçekten hizmet verebildiği müşteri grupları üzerinden yapılmalıdır.
Örneğin yalnızca İngilizce teklif hazırlayabilen bir işletmenin altı dilde web sitesi açması, ziyaretçinin beklentisini karşılamayabilir. Site diliyle iletişim, satış ve satış sonrası süreçlerin dili birbirini desteklemelidir. İkinci dili eksiksiz yönetmek, çok sayıda dili yarım bırakmaktan daha sağlıklı bir başlangıçtır.
Tüm sayfalar çevrilecek mi?
Her dilde aynı sayfa sayısına sahip olmak zorunlu değildir. Ancak hangi içeriklerin çevrileceği planlı biçimde seçilmelidir. Ana sayfa, kurumsal bilgiler, hizmetler ve iletişim gibi temel sayfalar çoğu projede önceliklidir. Blog, duyuru, kariyer veya teknik dokümanlar ise hedef kitlenin ihtiyacına göre kapsama alınabilir.
Bir sayfanın karşılığı yoksa dil değiştiren kullanıcıyı ilgisiz bir sayfaya yönlendirmek doğru değildir. “Bu içerik seçtiğiniz dilde bulunmuyor” mesajı gösterilebilir veya o dildeki en yakın kategoriye açık bir yönlendirme yapılabilir. Sessizce ana sayfaya dönmek, kullanıcının sistemin çalışmadığını düşünmesine neden olabilir.
Çeviri ile yerelleştirme arasındaki fark nedir?
Çeviri, metnin başka bir dile aktarılmasıdır. Yerelleştirme ise o metnin hedef pazarda anlaşılır ve kullanılabilir hâle getirilmesini de kapsar. Tarih gösterimi, telefon numarası biçimi, para birimi, ölçü birimleri, adres yapısı ve form alanları ülkeye göre değişebilir.
Hizmet adları veya sektörel terimler de kelimesi kelimesine çevrildiğinde doğal görünmeyebilir. İşletmenin ilgili dilde kullandığı satış dili, teklif belgeleri ve ürün adları web sitesiyle uyumlu olmalıdır. Bu nedenle önemli sayfalar, yalnızca dil bilgisi açısından değil ticari anlam ve marka tonu açısından da kontrol edilmelidir.
Sayfa adresleri nasıl oluşturulmalı?
Çok dilli bir yapıda her içeriğin ayrı ve tutarlı bir adresi olmalıdır. Örneğin Türkçe içerikler ana dizinde, İngilizce içerikler “/en/” altında tutulabilir. Alternatif olarak bütün diller kendi dizinlerinde düzenlenebilir. Hangi yapı seçilirse seçilsin proje boyunca aynı kural uygulanmalıdır.
Aynı URL altında ziyaretçinin tarayıcı diline göre farklı içerik göstermek yönetimi zorlaştırabilir. Sayfanın paylaşılması, raporlanması ve hangi dilde açılacağının anlaşılması güçleşir. Ayrı adresler, her dil sürümünün bağımsız biçimde yönetilmesini ve doğru karşılığının tanımlanmasını kolaylaştırır.
Bir sayfanın adresi değiştirilirse eski adresin nasıl yönlendirileceği de düşünülmelidir. Dil yapısı sonradan değiştirildiğinde mevcut bağlantıları bozacak toplu adres değişiklikleri kontrolsüz yapılmamalıdır.
Dil seçici nerede ve nasıl görünmeli?
Dil seçimi masaüstünde üst menüde, mobilde ise açılır menü içinde kolayca bulunmalıdır. Yalnızca bayrak kullanmak her zaman açıklayıcı değildir; bir dil birden fazla ülkede kullanılabilir, bir ülkede de birden fazla resmi veya yaygın dil olabilir. Dil adını kendi yazımıyla göstermek daha anlaşılırdır.
Kullanıcı bir hizmet sayfasındayken dili değiştirdiğinde, mümkünse o sayfanın diğer dildeki karşılığı açılmalıdır. Ana sayfaya dönmek ziyaretçinin kaldığı yeri kaybetmesine yol açar. Dil seçicinin ana navigasyonla ilişkisi, kurumsal web sitesinde menü yapısı planlanırken masaüstü ve mobil kullanım birlikte düşünülerek kurulmalıdır.
Menüler her dilde ayrı yönetilmeli mi?
Sayfa yapıları tamamen aynıysa menülerin karşılıkları otomatik eşleştirilebilir. Fakat bazı pazarlarda farklı hizmetler öne çıkarılacaksa veya bir içerik yalnızca belirli dilde bulunacaksa her dil için ayrı menü yönetimi gerekebilir.
Menüde çevrilmemiş sayfa başlıkları bırakılmamalıdır. Kullanıcı İngilizce görünümde gezinirken Türkçe bir bağlantıyla karşılaşırsa sayfanın hangi dilde açılacağını kestiremez. Alt menüler, mobil menü, footer bağlantıları ve hızlı erişim alanları da ana menüyle birlikte kontrol edilmelidir.
Hizmet sayfaları birebir kopyalanmalı mı?
İşletmenin sunduğu hizmet aynı olsa bile hedef kitlenin sorduğu sorular ve satın alma süreci değişebilir. Bir ülkede teknik özellikler öne çıkarken başka bir pazarda teslimat bölgesi, sertifika, satış sonrası destek veya iletişim yöntemi daha önemli olabilir.
Bu nedenle hizmet sayfalarının sadece başlık ve paragrafları çevrilmemeli; teklif çağrısı, form alanları ve açıklamalar da hedef pazara göre düzenlenmelidir. Sayfa kapsamını oluştururken kurumsal web sitesinde hizmet sayfaları hazırlama yaklaşımı her dil için ayrı müşteri sorularıyla uygulanabilir.
Formlar ve iletişim alanları unutulmamalı
Çok dilli sitede form başlıklarının çevrilmiş olması yeterli değildir. Alan adları, hata mesajları, onay metni ve form gönderildikten sonra açılan teşekkür sayfası da aynı dilde olmalıdır. Otomatik e-posta yanıtları farklı dilde gelirse deneyim yarıda kesilir.
Formun hangi ekibe veya e-posta adresine gideceği de planlanmalıdır. İşletmede İngilizce talepleri yanıtlayan ayrı bir kişi varsa ilgili dildeki form doğrudan o kişiye yönlendirilebilir. Müşteriye sunulan telefon, çalışma saati ve adres bilgileri hedef pazara göre anlamlı biçimde gösterilmelidir.
Otomatik çeviri hangi noktada kullanılabilir?
Otomatik çeviri, çok sayıdaki içeriği taslak hâline getirmek veya editöre başlangıç metni sunmak için kullanılabilir. Buna karşılık ana sayfa, hizmet açıklamaları, teklif formları ve sözleşmesel anlam taşıyan metinler kontrol edilmeden yayına alınmamalıdır.
Makine çevirisi marka tonunu, sektör terimlerini veya cümlenin ticari amacını yanlış yorumlayabilir. Bu nedenle çeviri iş akışında “taslak”, “kontrol edildi” ve “yayına hazır” gibi durumlar bulunması yararlı olur. İçeriğin kim tarafından onaylandığı yönetim panelinde görülebilirse güncelleme süreci daha düzenli ilerler.
İçerik güncellemeleri nasıl eşit tutulur?
Çok dilli sitelerde en sık görülen sorunlardan biri, ana dildeki sayfanın güncellenip diğer dillerin eski kalmasıdır. Yeni bir hizmet, adres değişikliği veya form alanı eklendiğinde hangi dil sürümlerinin etkilendiği sistem tarafından gösterilebilmelidir.
Her değişikliğin anında bütün dillere uygulanması gerekmeyebilir. Ancak bekleyen çevirilerin listelenmesi ve sorumlu kişiye iletilmesi gerekir. Yönetim panelinde içeriklerin dil karşılıkları yan yana görülebilir; eksik veya güncel olmayan sürümler işaretlenebilir.
Görseller ve dosyalar da dile göre değişebilir
Görsel üzerinde yazı bulunuyorsa her dil için ayrı dosya gerekebilir. Sunum, katalog ve fiyat listesi gibi indirilebilir belgelerin yanlış dilde sunulması da ziyaretçiyi yanıltır. Dosya adları ve bağlantı açıklamaları hangi dilde içerik sunduğunu belli etmelidir.
Yazısız fotoğraflar ortak kullanılabilir; buna rağmen alternatif açıklamalar ve görsel başlıkları her dilde ayrı girilmelidir. Görsellerde belirli bir pazara uygun olmayan örnekler veya semboller varsa yerelleştirme kapsamında bunlar da değerlendirilmelidir.
Yayına almadan önce hangi kontroller yapılmalı?
- Her dilde ana menü, mobil menü ve footer bağlantıları
- Dil değiştirildiğinde açılan sayfanın doğru karşılık olması
- Eksik sayfaların nasıl ele alındığı
- Form alanları, hata mesajları ve otomatik e-postalar
- Telefon, adres, tarih ve para birimi gösterimleri
- Görseller, dosyalar ve indirilebilir belgeler
- Telefon, tablet ve masaüstü görünümü
- Yönetim panelindeki çeviri ve onay akışı
Kontrol yalnızca yazım hatalarına odaklanmamalıdır. Kullanıcının bir dilde başladığı işlemi başka dile düşmeden tamamlayıp tamamlayamadığı da gerçek senaryolarla denenmelidir.
Çok dilli yapı sürdürülebilir olmalı
Çok dilli kurumsal web sitesi, farklı pazarlara aynı bilgiyi göstermekten daha fazlasını gerektirir. Dil seçimi, içerik kapsamı, sayfa adresleri, menüler, formlar ve güncelleme sorumluluğu birlikte planlandığında yapı uzun süre yönetilebilir kalır.
Çağ Medya, kurumsal web tasarım projelerinde çok dilli yapıyı işletmenin hedef pazarları ve içerik yönetimi süreciyle birlikte ele alır. Yeni bir web sitesi hazırlanırken veya mevcut siteye dil eklenirken sayfa eşleştirmeleri, yönetim ekranları ve kullanıcı akışları proje kapsamına göre planlanabilir.